DieuTiet.comĐiều Tiết
Giá điện, giá nước

Tiền điện phòng trọ theo quy định: định mức theo số người và giá chủ trọ được thu

Quy định về giá điện cho người thuê nhà để ở: định mức theo số người, chủ trọ được thu bao nhiêu, ký hợp đồng điện trực tiếp và cách xử lý khi bị thu quá giá.

Three young renters climbing the narrow outdoor staircase of a boarding house in Ho Chi Minh City at night, seen from behind, laundry hanging, a row of small meter boxes on the wall

Theo quy định hiện hành về giá điện, người thuê nhà để ở được hưởng biểu giá điện sinh hoạt như hộ gia đình, có thể được cấp định mức theo số người ở thuê, và chủ nhà không được thu tiền điện cao hơn mức giá theo quy định. Nói gọn, giá điện “đồng hạng” cao mà nhiều chủ trọ tự đặt không phải là thoả thuận tự do hoàn toàn: nó bị giới hạn bởi quy định về giá bán lẻ điện cho người thuê nhà.

Đây là một chính sách điều tiết nhắm thẳng vào nhóm yếu thế: sinh viên, công nhân, người lao động di cư ở trọ, những người không đứng tên hợp đồng điện nên dễ bị tính giá cao. Các chi tiết như điều kiện để ký hợp đồng điện trực tiếp, cách quy đổi số người thành định mức, mức giá áp dụng khi chủ nhà không kê khai được số người thuê đã thay đổi qua nhiều văn bản; trước khi dẫn chi tiết, bạn đối chiếu văn bản hiện hành trên cổng thông tin của Bộ Công Thương hoặc hỏi đơn vị điện lực địa phương.

Vì sao người thuê trọ hay trả giá điện cao

Một dãy trọ mười phòng thường chỉ có một hoặc vài công tơ tổng đứng tên chủ nhà. Nếu tính theo một hộ, sản lượng của cả dãy sẽ đẩy gần hết lên các nấc cao nhất của biểu giá bậc thang, và chủ nhà thấy hoá đơn rất lớn. Để chắc không lỗ, nhiều nơi đặt một giá cố định cho mỗi kWh đo qua công tơ phụ từng phòng, thường cao hơn nấc cao nhất, cộng thêm phần “hao hụt” và tiền công.

Người thuê ít khi mặc cả vì không biết quy định, sợ mất chỗ ở, hoặc không có lựa chọn khác gần chỗ học, chỗ làm. Kết quả là nhóm thu nhập thấp lại trả giá điện bình quân cao hơn cả hộ khá giả dùng nhiều điện. Đây đúng là loại thất bại thị trường mà điều tiết giá hướng tới: bên có thông tin và quyền kiểm soát công tơ áp giá lên bên yếu thế hơn.

Chính sách vì vậy làm hai việc: mở đường cho người thuê được tính như hộ sinh hoạt, và đặt trần cho mức chủ nhà được thu. Tranh luận phổ biến là thực thi: quy định có rồi nhưng người thuê ít khi khiếu nại, còn chủ trọ lo bị tính sai khi hao hụt đường dây hay phòng trống.

Hai cách tính tiền điện cho người thuê theo nguyên tắc chung

Bảng dưới đây so sánh hai cách tính chính mà quy định về giá điện cho người thuê nhà để ở hướng tới. Điều kiện cụ thể xem văn bản hiện hành.

CáchĐiều kiện thường gặpCách tínhAi đứng tên
Người thuê ký hợp đồng điện trực tiếpThuê nhà để ở có thời hạn nhất định, có giấy tờ cư trú theo yêu cầuBiểu giá sinh hoạt bậc thang như một hộNgười thuê
Chủ nhà đại diện ký, cấp định mức theo số ngườiChủ nhà kê khai số người thuê ở thực tếSố người được quy đổi thành số hộ để nhân định mức các bậcChủ nhà
Chủ nhà không kê khai được số ngườiNgười thuê thay đổi thường xuyênÁp một mức giá theo quy định cho toàn bộ sản lượngChủ nhà

Theo các quy định đã áp dụng, một số người ở thuê nhất định được tính bằng một hộ để cấp định mức bậc thang; với dãy trọ đông người, cách này làm phần lớn sản lượng rơi về nấc thấp và trung bình thay vì dồn lên nấc cao. Con số quy đổi cụ thể bạn đối chiếu văn bản đang có hiệu lực.

Cần lưu ý thêm: quy định nói về nhà cho thuê để ở. Phòng cho thuê làm văn phòng, kho hàng hay cửa hàng thuộc mục đích khác và tính theo biểu giá tương ứng, không được hưởng định mức sinh hoạt. Ký túc xá do trường quản lý cũng có cách tính riêng theo hợp đồng của đơn vị quản lý với điện lực, bạn hỏi trực tiếp nơi mình ở.

Ví dụ một phòng ba sinh viên ở TP Hồ Chí Minh

Giả định Thảo cùng hai bạn thuê một phòng trong dãy trọ ở TP Hồ Chí Minh, mỗi tháng dùng khoảng một trăm năm mươi kWh vì có một máy lạnh nhỏ. Chủ trọ thu một giá cố định cho mỗi kWh trên công tơ phụ, ví dụ cao gần gấp rưỡi so với đơn giá nấc trung bình của biểu giá sinh hoạt. Ba bạn chưa từng nghĩ tới chuyện hỏi lại.

Nếu chủ nhà kê khai số người thuê với điện lực để được cấp định mức, phần lớn sản lượng của dãy sẽ được tính ở các nấc thấp và trung bình. Khi đó chủ nhà vẫn có thể thu đủ chi phí mà không cần đặt giá cao, và việc thu cao hơn giá theo quy định trở nên khó biện minh. Thảo có thể đề nghị chủ nhà làm thủ tục kê khai, mang theo bản in hoặc ảnh chụp quy định hiện hành để trao đổi.

Các con số trên là ví dụ để minh hoạ. Mấu chốt không phải là cãi từng đồng, mà là hiểu rằng quy định cho phép cả hai bên cùng có lợi: chủ nhà giảm hoá đơn tổng nhờ định mức, người thuê trả giá gần với biểu giá sinh hoạt.

Phía chủ trọ: kê khai định mức có lợi gì và cần chuẩn bị gì

Chính sách giá điện cho người thuê không chỉ bảo vệ người thuê. Với chủ nhà, kê khai số người thuê ở để được cấp định mức là cách trực tiếp nhất để giảm hoá đơn của công tơ tổng, vì phần lớn sản lượng được tính ở nấc thấp và trung bình thay vì nấc cao nhất. Giả định bác Tư có dãy trọ tám phòng ở Đồng Nai: khi chưa kê khai, gần như toàn bộ sản lượng rơi vào nấc đắt nhất; sau khi kê khai, hoá đơn tổng giảm rõ, và bác có thể thu đúng giá mà không lỗ.

Việc cần chuẩn bị thường gồm: danh sách người thuê ở, giấy tờ cư trú theo yêu cầu, hợp đồng thuê nhà, và đơn đề nghị theo mẫu của đơn vị điện lực. Khi người thuê thay đổi, chủ nhà cần cập nhật lại để định mức khớp thực tế. Nhiều nơi đã nhận hồ sơ qua kênh trực tuyến chính thức của điện lực, không cần tới tận điểm giao dịch.

Phần còn lại chủ nhà nên làm là đo đếm cho tốt: công tơ phụ từng phòng còn chính xác, dây dẫn đủ tiết diện, ghi chỉ số cùng ngày với kỳ ghi của điện lực. Đo đếm sạch thì không còn lý do cộng “hao hụt”, và tranh chấp với người thuê giảm hẳn. Đây là chỗ lợi ích hai bên trùng nhau, điều mà chính sách muốn hướng tới.

Các bước khi nghi bị thu tiền điện quá giá

Nếu thấy tiền điện phòng trọ cao bất thường, bạn đi theo thứ tự từ nhẹ đến nặng, giữ quan hệ thuê nhà trước khi tính tới khiếu nại.

  1. Ghi chỉ số công tơ phụ của phòng vào đầu và cuối kỳ, chụp ảnh có ngày giờ để có số liệu riêng của mình.
  2. Xem hợp đồng thuê nhà ghi giá điện thế nào; nhiều hợp đồng chỉ ghi chung chung “theo giá chủ nhà”.
  3. Tra biểu giá điện sinh hoạt và quy định về giá điện cho người thuê nhà đang có hiệu lực, ghi lại phần liên quan.
  4. Trao đổi với chủ nhà, đề nghị kê khai số người thuê để được cấp định mức, hoặc đề nghị áp giá đúng quy định.
  5. Nếu không thoả thuận được, liên hệ đơn vị điện lực địa phương để hỏi về việc kê khai, định mức cho dãy trọ.
  6. Khi cần, gửi phản ánh tới chính quyền cấp xã hoặc cơ quan quản lý ngành công thương ở tỉnh, kèm số liệu đã ghi.

Cái không cần làm: không tự ý tháo, đấu nối lại công tơ hay câu điện riêng. Những việc đó vi phạm quy định về sử dụng điện và an toàn, khiến bạn từ người có lý thành người có lỗi.

Chỗ chủ trọ và người thuê đều hay hiểu sai

Giá điện là chuyện thoả thuận riêng của hai bên. Hợp đồng thuê nhà là thoả thuận dân sự, nhưng giá bán lẻ điện là giá do nhà nước quy định; điều khoản giá điện trái quy định không vì có chữ ký mà trở nên hợp lệ.

Chủ trọ không được thu thêm bất cứ khoản gì. Quy định nhắm vào giá điện. Các khoản dịch vụ khác như rác, internet, giữ xe là thoả thuận riêng, cần ghi rõ trong hợp đồng thuê, không nên gộp vào giá mỗi kWh.

Hao hụt đường dây là lý do để cộng giá. Hao hụt nội bộ dãy trọ phụ thuộc vào chất lượng dây và công tơ phụ. Đo đếm kém là việc chủ nhà nên cải thiện, không phải lý do đẩy giá vượt quy định.

Người thuê ngắn hạn không được hưởng gì. Điều kiện ký hợp đồng trực tiếp có thể yêu cầu thời hạn thuê, giấy tờ cư trú, nhưng cách cấp định mức qua chủ nhà thì áp theo số người ở thực tế. Hãy đọc kỹ từng điều kiện thay vì nghe truyền miệng.

Câu nên tự hỏi trước khi ký hợp đồng thuê trọ

Trước khi đặt cọc, mấy câu hỏi dưới đây giúp bạn biết tiền điện sẽ được tính ra sao và tránh tranh cãi về sau.

  • Phòng có công tơ riêng hay công tơ phụ, ai đọc chỉ số và vào ngày nào?
  • Giá mỗi kWh chủ nhà thu là bao nhiêu, có ghi trong hợp đồng không, so với biểu giá sinh hoạt thế nào?
  • Chủ nhà đã kê khai số người thuê với điện lực để được cấp định mức chưa?
  • Có điều kiện để mình ký hợp đồng điện trực tiếp không, nếu thuê dài?
  • Các khoản khác như nước, rác, internet tính riêng hay gộp chung vào tiền điện?
  • Khi giá điện nhà nước điều chỉnh, giá trong hợp đồng thuê đổi theo cách nào?

Ghi câu trả lời vào hợp đồng thuê, kể cả bằng một phụ lục viết tay có chữ ký hai bên. Một dòng chữ rõ ràng hôm nay đỡ cho cả hai bên nhiều lần cãi vã cuối tháng.

Câu hỏi thường gặp

Chủ trọ được thu tiền điện tối đa bao nhiêu?

Theo quy định hiện hành về giá điện cho người thuê nhà để ở, chủ nhà không được thu cao hơn mức giá theo quy định. Mức cụ thể phụ thuộc cách tính áp dụng cho dãy trọ, bạn đối chiếu văn bản đang có hiệu lực hoặc hỏi đơn vị điện lực địa phương.

Người thuê trọ có được ký hợp đồng điện riêng không?

Có thể, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định, thường gồm thuê nhà để ở với thời hạn nhất định và có giấy tờ cư trú theo yêu cầu. Khi đó người thuê được tính biểu giá sinh hoạt bậc thang như một hộ gia đình.

Định mức điện theo số người là gì?

Là cách quy đổi số người thuê ở thực tế thành số hộ để nhân rộng các nấc của biểu giá bậc thang cho công tơ tổng. Nhờ vậy sản lượng của dãy trọ đông người không bị dồn hết lên nấc cao.

Chủ trọ không kê khai số người thì tính thế nào?

Quy định đã có cách tính thay thế, áp một mức giá nhất định cho toàn bộ sản lượng khi chủ nhà không kê khai được số người. Chi tiết mức giá này bạn xem trong văn bản hiện hành, vì nó đã được điều chỉnh qua các lần sửa đổi.

Bị thu tiền điện quá giá thì phản ánh ở đâu?

Trước hết trao đổi với chủ nhà và đề nghị kê khai định mức. Nếu không được, bạn hỏi đơn vị điện lực địa phương, rồi gửi phản ánh tới chính quyền cấp xã hoặc cơ quan quản lý công thương cấp tỉnh, kèm chỉ số công tơ và hợp đồng thuê.

Tiền rác, internet có được gộp vào giá điện không?

Không nên. Đó là các khoản dịch vụ riêng, cần ghi rõ trong hợp đồng thuê nhà. Gộp vào giá mỗi kWh làm giá điện trông cao hơn quy định và gây tranh cãi khi có kiểm tra.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138