DieuTiet.comĐiều Tiết
Tác động tới gia đình và hộ kinh doanh

Giá điện tăng quán nhỏ tính lại thế nào: từ hoá đơn tháng chuyển tiếp tới giá một món

Quán ăn, tiệm cà phê nhỏ tính phần tiền điện tăng thêm khi giá điện điều chỉnh: đọc hoá đơn tháng chuyển tiếp, chia điện về từng món, quyết định có đổi giá bán.

Owner of a small noodle shop wiping a stainless steel counter beside a humming chest freezer late at night, seen from the side, single warm ceiling bulb, quiet mood

Khi giá bán lẻ điện được điều chỉnh, một quán nhỏ nên tính lại theo ba bước: xem quán đang trả giá điện theo loại nào (sinh hoạt hay kinh doanh), đọc đúng hoá đơn tháng có ngày điều chỉnh để biết phần tăng thật, rồi chia tiền điện tăng thêm cho số món bán ra. Với đa số quán ăn, tiền điện tăng chỉ thêm vài trăm đồng trên mỗi món, thường chưa đủ để đổi giá bán ngay.

Cái khó không nằm ở phép tính mà ở chỗ chủ quán thường nhìn tổng hoá đơn tháng tăng vọt (vì trời nóng, vì bán đông) rồi gán hết cho giá điện. Bài này giúp tách phần do giá với phần do mình dùng nhiều hơn, để quyết định đổi giá bán hay chỉ cần chỉnh cách dùng điện. Ví dụ dùng số tròn, ghi rõ là ví dụ; giá điện thật bạn tra trong thông báo của Bộ Công Thương và ngành điện.

Quán bạn đang trả giá điện loại nào

Biểu giá điện phân theo mục đích sử dụng. Biết quán mình nằm ở đâu thì mới biết lần điều chỉnh này chạm tới mình ra sao. Bảng sau trình bày ở mức nguyên tắc; điều kiện cụ thể theo quy định hiện hành và hợp đồng mua bán điện của bạn.

Tình huống của quánThường áp giáĐiều cần để ý
Quán bán ngay tại nhà ở, dùng chung một công tơ với gia đìnhgiá sinh hoạt bậc thang, có thể thoả thuận tỷ lệ phần dùng cho kinh doanhdùng nhiều thì nhảy lên bậc cao, đơn giá bình quân tăng nhanh
Quán thuê mặt bằng riêng, hợp đồng điện đứng tên mục đích kinh doanhgiá kinh doanhcó thể đo theo khung giờ cao điểm, bình thường, thấp điểm nếu dùng công tơ phù hợp
Quán thuê lại trong nhà của chủ nhà, đóng tiền điện cho chủtuỳ thoả thuận với chủ nhànên hỏi chủ nhà đang trả theo loại giá nào để thoả thuận đơn giá cho đúng

Nếu quán bạn dùng chung công tơ với nhà ở, lần điều chỉnh giá còn đi kèm một hiệu ứng ít ai để ý: tổng điện dùng càng lớn thì phần nằm ở bậc cao càng nhiều, nên đơn giá bình quân mỗi số điện của bạn cao hơn nhà chỉ để ở. Tách công tơ cho phần kinh doanh có khi lợi, có khi không; cần so cả hai cách tính với số điện thật của mình.

Đọc hoá đơn tháng có ngày điều chỉnh giá

Ngày điều chỉnh giá điện hiếm khi trùng ngày ghi chỉ số công tơ của quán bạn. Vì vậy hoá đơn của tháng đó thường được tính tách hai phần: sản lượng điện được phân bổ theo số ngày trước và sau ngày điều chỉnh, phần trước tính giá cũ, phần sau tính giá mới. Nhiều chủ quán thấy hoá đơn tháng đó "tăng ít hơn báo nói" rồi tháng sau mới thấy tăng đủ, và tưởng có gì bất thường.

Ví dụ, kỳ ghi chỉ số của một quán cà phê ở Đà Nẵng từ ngày 10 tháng trước tới ngày 10 tháng này, còn giá điều chỉnh từ ngày 25. Khi đó khoảng một nửa sản lượng tính giá cũ, nửa kia tính giá mới. Hoá đơn tháng sau mới là tháng đầu tiên tính giá mới trọn vẹn.

Cách đọc đúng: tìm trên hoá đơn tổng số điện tiêu thụ (số kWh), đơn giá áp dụng và cách phân bổ nếu có. So số kWh tháng này với cùng tháng năm trước, không so với tháng liền trước, vì mùa nóng quán dùng máy lạnh, tủ mát nhiều hơn hẳn. Nếu số kWh tăng mạnh thì phần lớn tiền tăng là do dùng nhiều, không phải do giá.

Tính phần tiền điện tăng thêm trên mỗi món

Đây là phép tính quyết định quán có nên đổi giá bán hay không. Lấy ví dụ một quán bún ở Hà Nội, các số đều là ví dụ.

  1. Lấy số kWh trung bình mỗi tháng của quán, ví dụ một nghìn hai trăm kWh, gồm tủ đông, tủ mát, quạt, đèn, nồi nấu điện.
  2. Nhân với mức tăng đơn giá bình quân mà quán thực trả. Giả sử lần điều chỉnh làm đơn giá bình quân của quán tăng khoảng một trăm năm mươi đồng mỗi kWh, phần tăng là khoảng một trăm tám mươi nghìn đồng mỗi tháng.
  3. Đếm số món bán ra mỗi tháng, ví dụ khoảng ba nghìn tô bún.
  4. Chia phần tăng cho số món: một trăm tám mươi nghìn chia ba nghìn là sáu mươi đồng mỗi tô.
  5. So với bước làm tròn giá thông thường của quán (thường là năm nghìn đồng). Sáu mươi đồng mỗi tô là quá nhỏ để đổi giá; quán tự hấp thụ được.

Phép tính này thường làm chủ quán ngạc nhiên vì tiền điện tăng thêm mỗi tháng nghe thì lớn, nhưng chia cho số món thì rất nhỏ. Ngược lại, với tiệm giặt sấy, tiệm làm đá, xưởng in nhỏ, điện là chi phí chính, con số chia ra mỗi đơn vị có thể đáng kể và cần tính kỹ hơn.

Những chỗ chủ quán hay tính sai

Gộp chuyện dùng nhiều với chuyện giá tăng. Tháng nóng, quán mở thêm máy lạnh, tiền điện tăng gấp rưỡi. Nếu trùng tháng có điều chỉnh giá, chủ quán dễ đổ hết cho giá và tăng giá bán quá tay.

Tăng giá bán bằng đúng phần trăm giá điện tăng. Giá điện tăng vài phần trăm không có nghĩa giá tô bún phải tăng vài phần trăm, vì điện chỉ là một phần nhỏ trong chi phí, sau nguyên liệu, mặt bằng và nhân công.

Quên phần tiền điện của chủ nhà tính thêm. Quán thuê lại thường đóng tiền điện theo đơn giá chủ nhà đặt. Khi giá điện điều chỉnh, chủ nhà có thể tăng đơn giá nhiều hơn mức tăng thật; nên hỏi rõ cách tính.

Không để ý thiết bị cũ ngốn điện. Một tủ đông cũ hở gioăng có thể tốn điện hơn hẳn tủ còn tốt. Khoản tăng do thiết bị hỏng thường lớn hơn khoản tăng do giá.

Tính theo giá điện của một bậc thay vì đơn giá bình quân. Báo chí thường nêu mức tăng của giá bán lẻ điện bình quân, còn quán bạn trả theo bậc hoặc theo khung giờ. Lấy tổng tiền chia tổng kWh trên chính hoá đơn của mình, trước và sau điều chỉnh, mới ra mức tăng quán thực chịu.

Tiệm mà điện là chi phí chính: phải tính kỹ hơn

Mọi phép tính ở trên dành cho quán ăn, quán cà phê, nơi điện chỉ là một phần nhỏ. Có những loại hình mà điện là một trong hai, ba khoản chi lớn nhất: tiệm giặt sấy, cơ sở làm đá viên, tiệm in ấn và photo, tiệm hàn tiện nhỏ, cơ sở sấy nông sản. Với họ, một lần điều chỉnh giá điện có thể ăn đi một phần đáng kể lợi nhuận.

Thử với một tiệm giặt sấy ở Cần Thơ, các số là ví dụ: mỗi tháng dùng khoảng ba nghìn kWh, giặt sấy khoảng hai nghìn mẻ. Nếu đơn giá bình quân tăng một trăm năm mươi đồng mỗi kWh, phần tăng là bốn trăm năm mươi nghìn đồng mỗi tháng, chia ra hơn hai trăm đồng mỗi mẻ. Con số mỗi mẻ vẫn nhỏ, nhưng nếu lợi nhuận mỗi mẻ chỉ vài nghìn đồng thì phần tăng đã chiếm một tỷ lệ đáng để ý.

Những cơ sở như vậy nên làm thêm hai việc. Một là theo dõi số kWh trên mỗi đơn vị sản phẩm hằng tháng (kWh mỗi mẻ giặt, mỗi bao đá), vì đây là chỉ số sớm nhất cho thấy máy móc xuống cấp. Hai là xem lại việc bố trí giờ chạy máy nếu hợp đồng điện đo theo khung giờ, vì chênh lệch đơn giá giữa giờ cao điểm và giờ thấp điểm thường lớn hơn nhiều so với một lần điều chỉnh giá.

Giảm tiền điện cho quán mà không ảnh hưởng món ăn

Thay vì tăng giá bán, nhiều quán nhỏ bù được phần tăng bằng vài thay đổi trong vận hành, chi phí bỏ ra không đáng kể.

  • Kiểm tra gioăng cửa tủ đông, tủ mát; không để tủ sát tường nóng hoặc chỗ nắng chiếu.
  • Gom đồ vào ít tủ hơn ngoài giờ cao điểm, tắt bớt một tủ khi hàng ít.
  • Đặt nhiệt độ máy lạnh vừa phải, đóng cửa khi bật, vệ sinh lưới lọc định kỳ.
  • Thay dần đèn cũ bằng đèn tiết kiệm điện, tắt đèn biển hiệu sau giờ đóng cửa.
  • Nếu quán đo điện theo khung giờ, dời việc nấu nước dùng, chạy máy rửa sang khung giờ có đơn giá thấp hơn khi có thể.

Không cần làm những việc tốn kém như thay toàn bộ thiết bị chỉ vì một lần điều chỉnh giá. Thay khi thiết bị hỏng, chọn loại tiết kiệm điện hơn, là đủ.

Khi nào quán nên điều chỉnh giá bán

Quyết định đổi giá bán nên dựa trên tổng chi phí, không dựa trên một lần giá điện tăng. Một cách làm gọn là mỗi quý ngồi xem lại năm khoản chính: nguyên liệu, mặt bằng, nhân công, điện nước gas, và hao hụt. Khi tổng phần tăng của các khoản này chia cho số món bán ra đã gần một nấc làm tròn giá, đó là lúc điều chỉnh, và lúc đó bạn có lý lẽ rõ ràng để giải thích với khách quen.

Nếu quyết định tăng, cập nhật bảng giá niêm yết trước khi áp dụng, vì bán khác giá niêm yết là vi phạm quy định về niêm yết giá. Báo trước cho khách quen vài ngày cũng giữ được thiện cảm hơn là đổi giá đột ngột. Câu nên tự hỏi trước khi đổi: quán bên cạnh có đổi không, khách của mình nhạy với giá tới đâu, và có cách nào thay đổi khẩu phần hay món kèm thay vì tăng giá thẳng.

Một chi tiết ít người để ý: khách quen thường chấp nhận tăng giá dễ hơn khi quán tăng một lần đủ lý do, có báo trước, hơn là tăng lắt nhắt nhiều lần mỗi lần một nghìn đồng. Vì vậy gộp các yếu tố chi phí lại rồi điều chỉnh một lần theo quý hoặc theo nửa năm thường giữ khách tốt hơn chạy theo từng lần giá điện, giá gas đổi.

Câu hỏi thường gặp

Giá điện tăng thì tô phở, ly cà phê phải tăng bao nhiêu?

Với đa số quán ăn, tiền điện tăng chia cho số món bán ra chỉ vài chục tới vài trăm đồng mỗi món, nhỏ hơn nhiều bước làm tròn giá. Quán nên gộp với các chi phí khác mỗi quý rồi mới quyết định có đổi giá hay không.

Vì sao hoá đơn tháng điều chỉnh giá điện tăng ít hơn dự tính?

Vì kỳ ghi chỉ số thường không trùng ngày điều chỉnh, sản lượng được phân bổ theo số ngày: phần trước tính giá cũ, phần sau tính giá mới. Tháng kế tiếp mới tính giá mới trọn vẹn.

Quán bán tại nhà có phải trả giá điện kinh doanh không?

Tuỳ hợp đồng mua bán điện và thoả thuận với bên bán điện. Nhiều trường hợp dùng chung công tơ với nhà ở được tính theo giá sinh hoạt hoặc chia tỷ lệ mục đích sử dụng. Bạn nên hỏi trực tiếp đơn vị điện lực nơi mình ở để biết đúng.

Tách công tơ riêng cho phần kinh doanh có lợi không?

Có khi lợi, có khi không, tuỳ lượng điện mỗi bên và cách áp giá. Hãy lấy số kWh thật vài tháng gần đây, tính thử cả hai phương án theo biểu giá hiện hành rồi mới quyết định.

Chủ nhà tính tiền điện cho quán thuê cao hơn giá điện có được không?

Mức chủ nhà thu nên được ghi rõ trong hợp đồng thuê. Với phần điện sinh hoạt của người thuê, quy định hiện hành của Bộ Công Thương có nguyên tắc riêng; với mặt bằng kinh doanh, bạn nên thoả thuận cách tính minh bạch ngay từ đầu.

Làm sao biết tiền điện tăng do giá hay do quán dùng nhiều hơn?

So số kWh trên hoá đơn với cùng tháng năm trước. Nếu số kWh tăng mạnh thì phần lớn tiền tăng do dùng nhiều hơn; nếu số kWh gần như không đổi mà tiền tăng thì phần tăng chủ yếu do giá.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138