DieuTiet.comĐiều Tiết
Giá điện, giá nước

Giá điện kinh doanh khác giá điện sinh hoạt thế nào: hộ vừa ở vừa bán tính ra sao

Điện sinh hoạt, kinh doanh, sản xuất, hành chính sự nghiệp được tính giá khác nhau ra sao, hộ vừa ở vừa buôn bán tách tỷ lệ mục đích thế nào và chỗ hay sai.

Woman ladling broth at a small pho shop in a Hanoi tube house at early morning, steam rising, family living area visible behind a curtain, seen from behind, soft daylight

Biểu giá điện chia khách hàng theo mục đích sử dụng: sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh và hành chính sự nghiệp; mỗi nhóm có đơn giá riêng, trong đó điện kinh doanh thường được định mức giá cao hơn và tính theo khung giờ, còn điện sinh hoạt tính theo bậc thang. Hộ vừa ở vừa buôn bán nhỏ có thể thoả thuận với điện lực một tỷ lệ phần trăm sản lượng tính giá sinh hoạt và phần còn lại tính giá kinh doanh, ghi trong hợp đồng mua bán điện.

Cách phân nhóm này là một công cụ điều tiết: nó cho phép nhà nước giữ giá sinh hoạt ở nấc thấp, dồn một phần chi phí sang nhóm kinh doanh có khả năng chuyển chi phí vào giá bán, và khuyến khích sản xuất bằng mức giá hợp lý. Đơn giá từng nhóm, cấp điện áp và khung giờ cụ thể theo biểu giá hiện hành, bạn tra trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Công Thương hoặc hỏi đơn vị điện lực nơi mình ở.

Bốn nhóm khách hàng chính và điểm khác nhau

Bảng dưới đây so sánh các nhóm ở mức nguyên tắc, không nêu đơn giá của kỳ nào.

NhómVí dụCách tính chínhMặt bằng giá tương đối
Sinh hoạtNhà ở, phòng trọ để ởBậc thang theo sản lượngNấc thấp rẻ, nấc cao đắt dần
Sản xuấtXưởng may, xưởng cơ khí, cơ sở chế biếnTheo cấp điện áp và khung giờThấp hơn kinh doanh, giờ cao điểm đắt
Kinh doanhCửa hàng, quán ăn, khách sạn, văn phòng cho thuêTheo cấp điện áp và khung giờThường cao nhất trong các nhóm
Hành chính sự nghiệpTrường học, bệnh viện, cơ quan nhà nước, chiếu sáng công cộngTheo cấp điện ápCó mức riêng cho trường học, bệnh viện

Cấp điện áp cũng ảnh hưởng: khách hàng nhận điện ở cấp điện áp cao hơn, tự đầu tư trạm biến áp, thường có đơn giá thấp hơn vì không dùng tới phần lưới hạ áp. Hộ kinh doanh nhỏ phần lớn nhận điện hạ áp chung với khu dân cư.

Một điểm hay bị bỏ qua: nhóm khách hàng không xác định theo việc bạn có giấy đăng ký kinh doanh hay không, mà theo mục đích sử dụng điện thực tế ghi trong hợp đồng mua bán điện. Một căn nhà có thể vừa có phần sinh hoạt vừa có phần kinh doanh, và cách ghi trong hợp đồng quyết định đơn giá áp cho từng phần. Vì vậy khi mở hay đóng cửa hàng, việc đầu tiên nên làm là xem lại hợp đồng điện chứ không phải chờ hoá đơn kỳ sau.

Vì sao điện kinh doanh được định giá cao hơn

Lý do thứ nhất là bù chéo: phần thu thêm ở nhóm kinh doanh góp vào việc giữ giá sinh hoạt nấc thấp và giá cho vùng khó khăn. Lý do thứ hai là khả năng chuyển chi phí: cửa hàng, quán ăn có thể đưa một phần tiền điện vào giá bán, còn hộ gia đình thì không chuyển cho ai được. Lý do thứ ba là hồ sơ dùng điện: nhiều cơ sở kinh doanh dùng điện mạnh đúng vào giờ cao điểm buổi chiều tối, thời điểm hệ thống tốn kém nhất.

Ai chịu chi phí của thiết kế này? Trước hết là chủ hộ kinh doanh có biên lợi nhuận mỏng, như quán ăn bình dân hay tiệm tạp hoá, nơi tiền điện chiếm tỷ lệ đáng kể trong chi phí. Sau đó là người mua, khi một phần tiền điện đi vào giá hàng hoá, dịch vụ. Tranh luận phổ biến là mức bù chéo bao nhiêu thì vừa: bù quá nhiều làm méo tín hiệu giá, bù quá ít thì hộ nghèo chịu thiệt.

Một tranh luận khác là ranh giới giữa sinh hoạt và kinh doanh với những mô hình mới như cho thuê phòng ngắn ngày, kinh doanh online tại nhà. Cách phân loại cụ thể phụ thuộc vào quy định và thoả thuận trong hợp đồng, không có câu trả lời chung cho mọi trường hợp.

Hộ vừa ở vừa bán: cách tách tỷ lệ mục đích

Giả định nhà cô Lan ở Hà Nội: tầng một bán phở từ năm giờ sáng tới trưa, tầng trên cả nhà năm người ở. Chỉ có một công tơ. Nếu toàn bộ sản lượng tính giá sinh hoạt, cô đang dùng biểu giá không đúng mục đích; nếu toàn bộ tính giá kinh doanh, phần điện sinh hoạt của gia đình bị tính đắt oan. Cách thường gặp là thoả thuận với điện lực một tỷ lệ mục đích, ví dụ một phần tính giá kinh doanh, phần còn lại tính giá sinh hoạt bậc thang, căn cứ thiết bị và giờ hoạt động thực tế.

Tỷ lệ này được ghi vào hợp đồng mua bán điện và có thể được kiểm tra, điều chỉnh khi hoạt động thay đổi. Một phương án khác là tách hẳn mạch điện và lắp công tơ riêng cho phần kinh doanh, nếu điều kiện kỹ thuật và quy định cho phép; cách này đo chính xác hơn nhưng tốn chi phí đi dây lại.

Điều cô Lan cần chuẩn bị khi làm việc với điện lực: danh sách thiết bị dùng cho quán như nồi nấu điện, tủ mát, quạt, đèn; số giờ bán mỗi ngày; số người sống trong nhà. Con số tỷ lệ đưa ra càng sát thực tế thì càng ít phải điều chỉnh về sau. Nếu quán chỉ bán buổi sáng và nghỉ hẳn những ngày cuối tuần, cô nên nói rõ để tỷ lệ phản ánh đúng; ngược lại nếu sắp mở thêm buổi tối, nên báo trước khi bắt đầu chứ không đợi hết năm.

Đưa tiền điện vào giá bán: ví dụ một tô phở

Khi đã tách được phần điện của quán, việc tiếp theo là đưa nó vào giá vốn. Lấy ví dụ quán cô Lan: giả sử phần điện tính cho quán mỗi tháng là ba triệu đồng, quán bán khoảng ba nghìn tô mỗi tháng. Như vậy tiền điện trong mỗi tô khoảng một nghìn đồng. Con số này nhỏ so với tiền thịt, tiền xương, nhưng nó cho cô biết một lần giá điện kinh doanh tăng ở mức vài phần trăm chỉ làm giá vốn mỗi tô tăng vài chục đồng, chưa đáng để tăng giá bán.

Ngược lại, nếu quán chuyển sang dùng nồi nấu điện thay bếp ga, hay lắp thêm điều hoà cho khách ngồi trưa, phần điện có thể tăng gấp đôi. Khi đó giá điện trở thành khoản chi đáng tính, và giờ sử dụng bắt đầu quan trọng: chạy điều hoà giờ cao điểm buổi trưa chiều khác hẳn nấu nước dùng lúc rạng sáng.

Các con số trên là ví dụ tròn để minh hoạ cách tính. Với quán của bạn, hãy lấy sản lượng phần kinh doanh trên hoá đơn ba tháng gần nhất, nhân đơn giá theo khung giờ trong biểu giá hiện hành, rồi chia cho số suất bán ra. Làm một lần, ghi lại, và chỉ tính lại khi có tin điều chỉnh giá hoặc khi quán thay đổi thiết bị.

Các bước đổi hoặc khai lại mục đích sử dụng điện

Khi mở cửa hàng tại nhà, đóng cửa hàng để chỉ ở, hoặc chuyển phòng cho thuê từ để ở sang làm văn phòng, bạn nên khai lại mục đích theo trình tự sau.

  1. Ghi lại hiện trạng: phần diện tích, thiết bị và giờ dùng điện cho từng mục đích.
  2. Liên hệ đơn vị điện lực qua kênh chăm sóc khách hàng chính thức hoặc điểm giao dịch, nêu nhu cầu thay đổi mục đích.
  3. Chuẩn bị giấy tờ theo hướng dẫn, thường gồm giấy tờ nhân thân, giấy tờ về nhà, giấy tờ đăng ký kinh doanh nếu có.
  4. Thống nhất tỷ lệ mục đích hoặc phương án tách công tơ, ký phụ lục hợp đồng mua bán điện.
  5. Ghi lại ngày bắt đầu áp dụng và chỉ số công tơ tại thời điểm đó để đối chiếu hoá đơn kỳ sau.
  6. Khi hoạt động thay đổi tiếp, chủ động báo lại thay vì chờ điện lực phát hiện.

Không cần thuê dịch vụ trung gian cho việc này; thủ tục do đơn vị điện lực hướng dẫn trực tiếp và hiện nhiều nơi đã nhận yêu cầu qua kênh trực tuyến chính thức.

Chỗ hay sai khi tính tiền điện cho quán nhỏ

Để toàn bộ ở giá sinh hoạt cho rẻ. Dùng điện sai mục đích đã đăng ký có thể bị truy thu phần chênh lệch khi kiểm tra. Khoản truy thu dồn nhiều kỳ thường lớn hơn nhiều so với phần tiết kiệm được.

Tính giá vốn món ăn mà bỏ quên tiền điện. Nhiều quán tính kỹ tiền thịt, tiền rau nhưng lấy hoá đơn điện cả nhà chia đại. Khi đã có tỷ lệ mục đích, bạn biết chính xác phần điện của quán để đưa vào giá bán.

Nghĩ rằng giá kinh doanh lúc nào cũng đắt. Giá kinh doanh tính theo khung giờ; quán bán buổi sáng sớm phần lớn rơi vào giờ thấp điểm hoặc bình thường, khác hẳn quán nhậu chạy điều hoà giờ cao điểm buổi tối.

Cho thuê mặt bằng mà không tách công tơ. Chủ nhà cho thuê mặt bằng kinh doanh nên thống nhất rõ ai đứng tên hợp đồng điện và mục đích ghi trong đó, tránh tranh chấp khi có truy thu hoặc điều chỉnh giá.

Câu nên tự hỏi khi nghe tin điều chỉnh giá điện kinh doanh

Hộ kinh doanh đọc tin điều hành giá điện nên tập trung vào những điểm chạm trực tiếp tới mình.

  • Lần điều chỉnh này áp cho nhóm nào: tất cả các nhóm hay chỉ thay đổi cơ cấu giữa sinh hoạt và kinh doanh?
  • Đơn giá giờ nào thay đổi nhiều nhất, và quán mình dùng điện chủ yếu vào khung giờ nào?
  • Hợp đồng điện của mình đang ghi mục đích gì, tỷ lệ bao nhiêu, còn khớp với hoạt động hiện tại không?
  • Tiền điện chiếm bao nhiêu phần trong chi phí mỗi tháng, ví dụ một phần mười hay một phần hai mươi, để biết mức tác động lên giá bán?
  • Có cách dời bớt việc tốn điện sang giờ rẻ hơn mà không ảnh hưởng khách không?

Năm câu này giúp bạn quyết định có cần điều chỉnh giá bán hay chỉ cần sắp xếp lại giờ làm việc, thay vì phản ứng theo cảm giác mỗi lần nghe tin giá điện.

Câu hỏi thường gặp

Điện kinh doanh có tính bậc thang như điện sinh hoạt không?

Không. Bậc thang chỉ áp cho mục đích sinh hoạt. Điện kinh doanh tính theo cấp điện áp và khung giờ, với khách hàng đủ điều kiện dùng công tơ đo theo thời gian thì có giá riêng cho giờ cao điểm, bình thường và thấp điểm.

Hộ vừa ở vừa bán hàng có phải chuyển hết sang giá kinh doanh không?

Không nhất thiết. Hộ có thể thoả thuận với điện lực một tỷ lệ phần trăm sản lượng tính giá kinh doanh, phần còn lại tính giá sinh hoạt bậc thang, ghi trong hợp đồng mua bán điện, hoặc tách công tơ riêng nếu điều kiện cho phép.

Dùng điện sinh hoạt cho cửa hàng có bị xử lý không?

Dùng điện không đúng mục đích ghi trong hợp đồng có thể bị điện lực truy thu phần chênh lệch giá khi kiểm tra. Cách an toàn là khai đúng mục đích ngay khi bắt đầu kinh doanh và báo lại khi có thay đổi.

Trường học và bệnh viện tính giá điện theo nhóm nào?

Trường học, bệnh viện thuộc nhóm hành chính sự nghiệp, có mức giá riêng, khác với cơ quan hành chính và chiếu sáng công cộng. Đơn giá cụ thể theo biểu giá hiện hành của Bộ Công Thương.

Vì sao xưởng sản xuất thường có giá điện thấp hơn cửa hàng?

Chính sách giá điện ưu tiên hỗ trợ sản xuất, đồng thời nhiều xưởng nhận điện ở cấp điện áp cao, không dùng lưới hạ áp. Cửa hàng kinh doanh thường gánh phần bù chéo lớn hơn và có khả năng chuyển chi phí vào giá bán.

Cho thuê phòng ngắn ngày tính giá điện sinh hoạt hay kinh doanh?

Tuỳ cách phân loại hoạt động theo quy định và thoả thuận trong hợp đồng mua bán điện. Bạn nên hỏi trực tiếp đơn vị điện lực, mô tả rõ mô hình cho thuê, thay vì tự áp theo lời khuyên trên mạng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138