Từ năm 2025, chính sách miễn thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng cho hàng có trị giá nhỏ gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh đã được bãi bỏ, nên đơn hàng mua trên sàn nước ngoài gửi về Việt Nam, dù nhỏ, về nguyên tắc đều phải tính thuế. Thuế thường gồm thuế nhập khẩu theo mã hàng và xuất xứ, cộng thuế giá trị gia tăng tính trên giá đã có thuế nhập khẩu; việc khai và thu do đơn vị chuyển phát hoặc người nhận làm tuỳ kênh vận chuyển.
Lý do thay đổi chủ yếu là lượng đơn nhỏ từ sàn nước ngoài tăng rất nhanh, tạo ra chênh lệch cạnh tranh với hộ kinh doanh trong nước vốn phải nộp thuế đầy đủ, và ngân sách thất thu. Cách thu cụ thể với từng kênh vẫn đang được hoàn thiện, vì vậy các con số trong bài là ví dụ; để biết mức thuế thật, hãy tra biểu thuế và hướng dẫn hiện hành của Bộ Tài chính và cơ quan hải quan.
Trước đây miễn, nay tính: điều gì đã thay đổi
Trong nhiều năm, hàng gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh có trị giá dưới một ngưỡng nhỏ được miễn thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng. Quy định này ra đời khi chuyển phát nhanh quốc tế chủ yếu là thư từ, quà biếu, mẫu hàng. Khi thương mại điện tử xuyên biên giới lớn lên, hàng triệu đơn nhỏ mỗi tháng đi qua đúng cánh cửa này, và một chiếc áo, một món đồ gia dụng mua từ sàn nước ngoài về tới tay người mua mà không chịu thuế nào.
Bãi bỏ ngưỡng miễn thuế nhằm đưa đơn nhỏ về cùng mặt bằng thuế với hàng nhập theo đường thông thường và với hàng do hộ kinh doanh trong nước bán. Tranh luận phổ biến xoay quanh hai phía: người mua mất một khoản lợi và chi phí thủ tục cho đơn rất nhỏ có thể lớn so với tiền thuế; phía ủng hộ cho rằng cạnh tranh công bằng và nguồn thu là lý do đủ mạnh.
Cần phân biệt chuyện này với quà biếu tặng: hàng là quà biếu, tặng có quy định miễn thuế riêng trong định mức, với điều kiện là quà thật, không phải hàng mua bán. Đơn mua trên sàn, có thanh toán, không phải là quà biếu.
Thuế của một đơn hàng được tính theo thứ tự nào
Thứ tự tính dưới đây là nguyên tắc chung với hàng nhập khẩu. Các con số là ví dụ tròn, không phải mức thuế thật của mặt hàng nào. Giả định một đơn quần áo trị giá 500.000 đồng gồm cả phí vận chuyển quốc tế, thuế nhập khẩu ví dụ 20%, thuế giá trị gia tăng ví dụ 10%.
| Bước | Cách tính | Kết quả ví dụ |
|---|---|---|
| Trị giá tính thuế | Giá hàng cộng phí vận chuyển, bảo hiểm tới cửa khẩu Việt Nam | 500.000 đồng |
| Thuế nhập khẩu | Trị giá tính thuế nhân thuế suất theo mã hàng và xuất xứ | 100.000 đồng |
| Giá tính thuế giá trị gia tăng | Trị giá tính thuế cộng thuế nhập khẩu | 600.000 đồng |
| Thuế giá trị gia tăng | Giá tính thuế giá trị gia tăng nhân thuế suất | 60.000 đồng |
| Tổng thuế phải nộp | Thuế nhập khẩu cộng thuế giá trị gia tăng | 160.000 đồng |
| Phí dịch vụ khai hải quan nếu có | Do đơn vị chuyển phát thu theo bảng giá của họ | Tuỳ đơn vị |
Với hàng có xuất xứ từ nước có hiệp định thương mại tự do với Việt Nam, thuế nhập khẩu có thể thấp hơn nhiều, nhưng đơn nhỏ hiếm khi kèm chứng từ xuất xứ để hưởng ưu đãi. Người mua nên ước lượng theo mức thuế thông thường cho chắc.
Ba cách có hàng ngoại và cách thuế áp vào từng cách
Người mua thường so giá giữa đặt sàn nước ngoài, mua hàng nhập khẩu bán trong nước, và nhờ người quen mang về. Về thuế, ba cách này nằm ở ba chế độ khác nhau.
| Cách mua | Chế độ thuế ở mức nguyên tắc | Điều cần để ý |
|---|---|---|
| Đặt trên sàn nước ngoài, gửi chuyển phát | Hàng nhập khẩu, tính thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng, ngưỡng miễn cho đơn nhỏ đã bãi bỏ | Phí dịch vụ khai báo, thời gian chờ, đổi trả khó |
| Mua hàng nhập khẩu bán ở cửa hàng trong nước | Nhà nhập khẩu đã nộp thuế ở cửa khẩu; người bán nộp thuế theo hoạt động kinh doanh | Có hoá đơn, bảo hành, đổi trả dễ hơn |
| Nhờ người quen mang theo hành lý | Hành lý cá nhân có định mức miễn thuế; vượt định mức hoặc mang để bán thì phải khai và nộp thuế | Mang hàng để bán lại dưới dạng hành lý là sai quy định |
Định mức hành lý miễn thuế có quy định riêng và được điều chỉnh theo thời kỳ, nên đừng dựa vào con số truyền miệng. Điều quan trọng là ba cách này không còn chênh nhau nhiều về thuế như trước; chênh lệch còn lại chủ yếu nằm ở giá gốc, phí vận chuyển và dịch vụ sau bán.
Ai khai, ai nộp: ba kênh vận chuyển thường gặp
Đơn vị chuyển phát nhanh quốc tế khai thay. Phổ biến nhất với đơn mua lẻ. Đơn vị chuyển phát làm thủ tục, nộp thuế, rồi thu lại của người nhận khi giao hàng hoặc tính sẵn vào giá. Người nhận nên hỏi trước bảng phí dịch vụ khai hải quan để không bị bất ngờ.
Sàn hoặc người bán thu thuế lúc thanh toán. Một số sàn hiển thị khoản thuế ước tính ngay khi đặt hàng. Khoản này chỉ có giá trị khi nó thật sự được nộp tại Việt Nam; nên giữ biên nhận và kiểm xem có bị thu thêm lần nữa khi nhận hàng không.
Bưu chính, người nhận tự làm thủ tục. Với một số đơn đi đường bưu chính, người nhận có thể được thông báo ra bưu cục hoặc kho hải quan làm thủ tục và nộp thuế. Chuẩn bị hoá đơn mua hàng, ảnh chụp trang đơn hàng thể hiện giá trị để khai đúng.
Mức độ kiểm tra. Hàng thuộc diện kiểm tra chuyên ngành như mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, đồ điện có phát sóng có thể cần thêm giấy tờ hoặc bị từ chối dù đã nộp thuế. Đây là lý do một số đơn bị giữ lâu.
Tình huống giả định: hộ bán quần áo ở Cần Thơ và cô sinh viên ở TP Hồ Chí Minh
Chị Nga bán quần áo tại một sạp ở chợ Cần Thơ, nhập hàng qua các đầu mối trong nước có hoá đơn và nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc kê khai. Vài năm qua chị thấy khách quen đặt áo trực tiếp từ sàn nước ngoài với giá thấp hơn giá vốn của chị. Một phần chênh lệch đó đến từ quy mô sản xuất, nhưng một phần đến từ việc đơn nhỏ không chịu thuế. Việc bãi bỏ miễn thuế không làm hàng sàn đắt hơn hàng của chị, nhưng thu hẹp khoảng cách.
Ở phía người mua, bạn Linh là sinh viên ở TP Hồ Chí Minh hay đặt phụ kiện điện thoại từ sàn nước ngoài. Sau khi chính sách đổi, bạn thấy đơn về chậm hơn một chút và có thêm khoản thu khi nhận. Cách bạn tự xử lý: gom nhiều món vào một đơn để giảm phí dịch vụ khai báo trên mỗi món, tránh đặt hàng có pin rời hay chất lỏng dễ bị giữ, ước lượng thuế trước khi đặt, và so lại với giá hàng tương tự bán trong nước có bảo hành.
Cả hai cách nhìn đều đúng trong phạm vi của mình. Chính sách không nhằm cấm mua hàng nước ngoài, mà đặt đơn nhỏ vào cùng khung thuế với hàng nhập thông thường. Với chị Nga, việc nên làm không phải là chờ hàng sàn đắt lên, mà là nhấn vào những thứ đơn hàng từ xa khó có: cho thử, đổi size ngay tại sạp, giao trong ngày cho khách quen.
Ước lượng trước khi bấm đặt hàng
Trước khi đặt một đơn từ sàn nước ngoài, nhất là đơn giá trị lớn hơn thường lệ, hãy đi qua danh sách sau.
- Tổng trị giá gồm cả phí vận chuyển quốc tế, vì thuế tính trên cả hai.
- Mặt hàng có thuộc diện cấm nhập, cần giấy phép hay kiểm tra chuyên ngành không; pin, mỹ phẩm, thực phẩm, thuốc hay gặp vướng.
- Thuế nhập khẩu ước tính theo mức thông thường của nhóm hàng, cộng thuế giá trị gia tăng tính trên nền đã có thuế nhập khẩu.
- Phí dịch vụ khai hải quan của đơn vị chuyển phát.
- Chi phí và độ khó khi đổi trả: trả hàng ra nước ngoài thường tốn hơn cả tiền thuế.
- Giá hàng tương tự trong nước, có hoá đơn và bảo hành, sau khi đã cộng hết các khoản trên.
Chỗ hay sai là khai trị giá thấp hơn giá thật để giảm thuế. Cơ quan hải quan có cơ sở dữ liệu giá và có thể xác định lại trị giá; khai sai bị truy thu và phạt, và đơn bị giữ lâu hơn nhiều.
Câu nên tự hỏi khi đọc tin về thuế hàng thương mại điện tử
Chính sách với thương mại điện tử xuyên biên giới đang được điều chỉnh liên tục, và tin tức thường trộn lẫn ba chuyện khác nhau: thuế hàng nhập khẩu của người mua, thuế của nhà cung cấp nước ngoài bán dịch vụ số, và thuế của người bán trong nước trên sàn. Trước khi kết luận, hãy hỏi: tin nói về loại thuế nào, áp cho ai, hiệu lực từ khi nào, đã có văn bản ban hành chưa hay mới là dự thảo.
Một câu nữa là kênh nào bị ảnh hưởng: hàng gửi qua chuyển phát nhanh, hàng đi bưu chính, hay hàng nhập theo lô lớn rồi bán lại. Mỗi kênh có thủ tục khác nhau. Khi cần câu trả lời chắc chắn cho một đơn cụ thể, cách nhanh nhất là hỏi đơn vị chuyển phát và đối chiếu với hướng dẫn trên cổng thông tin của cơ quan hải quan.
Cũng nên nhìn vào ai đang nói. Bài từ người bán hàng xuyên biên giới, từ hộ kinh doanh trong nước, hay từ cơ quan quản lý sẽ nhấn vào các mặt khác nhau của cùng một chính sách.
Câu hỏi thường gặp
Đơn hàng vài trăm nghìn đồng mua trên sàn nước ngoài có phải nộp thuế không?
Về nguyên tắc có, vì ngưỡng miễn thuế cho hàng giá trị nhỏ gửi qua chuyển phát nhanh đã được bãi bỏ từ năm 2025. Cách thu cụ thể tuỳ kênh vận chuyển, nên hãy hỏi đơn vị chuyển phát trước khi nhận hàng.
Thuế giá trị gia tăng của hàng nhập khẩu tính trên giá nào?
Theo nguyên tắc chung, thuế giá trị gia tăng khâu nhập khẩu tính trên trị giá tính thuế cộng thuế nhập khẩu và các thuế khác nếu có. Vì vậy tổng thuế cao hơn việc cộng đơn giản hai thuế suất.
Quà người thân gửi từ nước ngoài có bị tính thuế như hàng mua trên sàn không?
Quà biếu tặng có quy định miễn thuế riêng trong định mức, với điều kiện là quà thật, không mua bán. Đơn mua trên sàn có thanh toán không được coi là quà biếu, dù người nhận là người thân.
Khai trị giá thấp hơn để giảm thuế có sao không?
Có. Cơ quan hải quan có thể xác định lại trị giá theo dữ liệu giá, truy thu thuế và xử phạt. Đơn hàng cũng có thể bị giữ lâu, tốn thêm phí lưu kho, nên khai đúng thường rẻ hơn.
Vì sao một số đơn bị giữ lại dù đã nộp thuế?
Thường vì hàng thuộc diện kiểm tra chuyên ngành như mỹ phẩm, thực phẩm, thuốc, thiết bị phát sóng, hoặc thuộc danh mục cấm, cần giấy phép. Nộp thuế không thay thế được các điều kiện này.
Tra hướng dẫn chính thức về thuế hàng thương mại điện tử ở đâu?
Tra văn bản trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ, cổng thông tin Bộ Tài chính và cơ quan hải quan. Đây là lĩnh vực đang thay đổi, nên kiểm ngày ban hành của văn bản trước khi dùng thông tin.